درباره پایگاه
اطلاع رسانی در مقوله دین و معارف اسلامی از
اموری است که از دیرباز ذهن متصدیان این امر را به خود مشغول نموده و در این
راستا، استفاده از ابزار کارآمد و محتوای خوب و مفید، بیش از هر چیز دیگری مورد
توجه قرار گرفته است.
وسعت علوم و فنون مختلف و ارتباط نزدیک میان جوامع و ادیان گوناگون، بهرهمندی
از شیوههای نوین اطلاعرسانی را گوشزد مینماید و عصر حاضر که به «عصر
اطلاعات» موسوم گشته، ضرورت همراهی و یا جایگزینی ابزارهای جدید با ابزارهای
سنّتی را یادآور میشود.
در این راستا مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی در سال 1377 و در آغاز ورود
شبکه جهانی اینترنت در ایران، با راه اندازی «پايگا حوزه» اولین پایگاه
اینترنتی علمی و مذهبی شیعه در ایران را ارئه نمود.
پایگاه حوزه از مجموعه پایگاه های مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی است که
وظیفه اطلاع رسانی علمی پیرامون موضوعات علوم اسلامی در قالب های متنوع مانند
مقالات، مجلات، پرسش و پاسخ، پایان نامه و... را بر عهده دارد.
آنچه در این پایگاه عرضه شده است حاصل تلاش بی وقفه همکاران مرکز تحقيقات
کامپيوتری علوم اسلامی و متخصصان فنی آن از سال 1377 تاکنون می باشد.
اهداف پایگاه:
1. اطلاع رسانی علمی و گسترده پیرامون موضوعات
علوم اسلامی در قالب های متنوع؛ مانند مقالات، مجلات، پرسش و پاسخ، چکیده پایان
نامه، کتاب، ویژه نامه و ...؛
2. طبقه بندی علمی و منطقی اطلاعات موجود در پایگاه، افزون بر امکان جستجوی
ساده و پیشرفته؛
3. ارائه متن کامل کتاب های علوم انسانی و اسلامی، چکیده پایان نامه های حوزوی
و دانشگاهی؛
4. ارائه متن کامل مقالات با دسته بندی الفبایی و موضوعی، همراه با امکان
جستجوی پیشرفته؛
5. پاسخگویی به سؤالات و شبهات دینی و مذهبی؛
6. ارائه آرشیو پرسش ها و پاسخ های پایگاه به صورت الفبایی، موضوعی و کلیدواژه
های الفبایی؛
7. شناساندن مراکز اسلامی مهم به کاربران؛
معرفی اجمالی بخش های مختلف پایگاه:
در تعریف دانشنامه یا دایرةالمعارف، گفته شده
است: مجموعه یا گردایهٔ نوشتاری جامعی است که شامل اطلاعاتی دربارهٔ همهٔ شاخه
های دانش یا شاخهٔ مشخصی از دانش بوده به نحوی که معمولاً این اطلاعات به طور
کامل نیاز خواننده را برطرف می کنند.
بر این اساس؛ دانشنامه پایگاه حوزه در برخی از موارد با دانشنامه های موجود در
مجامع علمی و عرصه اینترنت مانند اطلاع رسانی علمی، طبقه بندی اطلاعات و تعیین
مدخل برای عرضه اطلاعات مشترک است.
گرچه در بعضی از موارد مانند عدم تولید اطلاعات شبیه آن ها نبوده و بیشتر شبیه
بانک اطلاعات می باشد، بنابراین نامگذاری این دانشنامه به یک بانک اطلاعات جامع
اسلامی نیز دور از واقعیت نیست.
بخش دانشنامه پایگاه حوزه با طبقه بندی هزاران مقاله، گزیده کتاب، پرسش و پاسخ،
چکیده پایان نامه و... در موضوعات گوناگون در دسترس کاربران گرامی قرار گرفته
است.
هدف این دانش نامه اطلاع رسانی نسبت به مطالب مربوط به اسلام، مسلمانان، شخصیت
های اسلامی و مناطق مسلمان نشین در حوزه های علوم و معارف، تاریخ، ادبیات، هنر،
زندگی نامه ها و... می باشد که در قالب نمودار درختی و یا چینش منطقی طبقه بندی
گردیده است.
البته گستره این دانشنامه از لحاظ علمی در حال حاضر محدود به مطالب کلیه بخش
های موجود در پایگاه می باشد.
این بخش حاوی بیش از 19000 مقاله به سه زبان
فارسی، عربی و انگلیسی می باشد، که به دو شکل الفبایی و موضوعی طبقه بندی شده و
در دسترس کاربران قرار گرفته است. دستیابی به مقالات از طریق جستجوی عادی و
پیشرفته نیز امکان پذیر می باشد.
بخش اخبار و اطلاعات پایگاه حوزه هم اکنون با
حداقل 17 خبر در روز با 5 موضوع فرهنگی، علمی، اطلاع رسانی، سیاسی و اخبار مرکز
نور در دسترس کاربران پایگاه قرار می گیرد. از مهم ترین ویژگی های بخش اخبار و
اطلاعات فعال بودن سرویس RSS آن می باشد.
این بخش در برگیرنده 58 عنوان مجله در حوزه علوم
اسلامی در قالب 2500 شماره می باشد که با دسته بندی الفبایی ارائه گردیده است.
در بخش فهرست موضوعی مجلات، مقالات مجلاتی که در بخش دانشنامه پایگاه مورد
استفاده قرار گرفته اند، بر اساس موضوعات دانشنامه طبقه بندی شده و در دسترس
عموم قرار می گیرند که امکان جستجوی پیشرفته در این قسمت دسترسی کاربران را به
مطالب مورد نظر ساده تر و سریعتر می نماید.
افزایش عناوین مجلات و به روز آوری آخرین شماره آن ها همچنان در دستور کار این
بخش قرار دارد.
این بخش تا کنون پاسخگوی بیش از 25000 پرسش
کاربران به سه زبان فارسی و عربی و انگلیسی بوده است که موضوع بندی سؤالات،
پاسخ به آنها، ترجمه و ارسال برای کاربران از اهم وظایف این بخش می باشد.
هم اکنون دسترسی به 4500 پرسش و پاسخ از طریق جستجو، فهرست موضوعی و فهرست
الفبایی کلید واژه ها(شامل 3200 کلید واژه) میسر می باشد.
به منظور عرضه عمومی پرسش و پاسخ ها بر روی پایگاه، عملیات آماده سازی تعدادی
دیگر از پرسش ها و پاسخ-ها در دست اجرا می باشد.
این بخش شامل معرفی 137 مرکز اسلامی است که در
زمینه علوم اسلامی به تحقیق و پژوهش مشغول هستند.
در این قسمت معرفی وچکیده نزديک به 20000عنوان
پایان نامه در زمینه علوم اسلامی و قرآنی در سطح دکتری و کارشناسی ارشد جهت
اطلاع رسانی به کاربران به خصوص پژوهشگران، اساتید و دانشجویان بر روی پایگاه
قرار گرفته است که به طور مستمر در حال افزایش می باشد.
از اهداف این بخش می توان به اطلاع از پژوهش های انجام شده جهت کاربرد تحقیقات
از سویی و جلوگیری از پژوهش های تکراری از سوی دیگر اشاره نمود.
هم اکنون دسترسی به همه چکیده ها از طریق جستجو یا فهرست الفبایی و دسترسی به
3500 چکیده از طریق نمایه های مختلف، امکان پذیر می باشد.
طبقه بندی همه چکیده ها در قالب دانشنامه هم اکنون در دست اجراست که دسترسی
موضوعی و آسان تری برای کاربران فراهم خواهد کرد.
در این بخش زندگینامه بیش از 280 تن از علمای
جهان تشیع به علاقمندان عرضه گردیده است.
بخش متون دینی مشتمل بر:
1- قرآن شامل متن قرآن کریم با دو ترجمه فارسی آیة الله العظمی مکارم شیرازی و
استاد محمد مهدی فولادوند و کتاب آشنایی با سوره ها نوشته استاد جواد محدثی؛
2- نهج البلاغه شامل متن کامل نهج البلاغه همراه با ترجمه و شرح آیة الله
العظمی مکارم شیرازی، ترجمه و شرح علامه محمد تقی جعفری و ترجمه دکتر آیتی؛
3- صحیفه سجادیه شامل متن کامل صحیفه سجادیه به همراه ترجمه فارسی.
این بخش شامل صفحات ویژه ای است که در مناسبت های
گوناگون میلاد پیامبر و ائمه علیهم السلام، برخی مناسبات تاریخی، سیاسی و ...
فعال می شود و بعد از سپری شدن ایام مناسبت، در قسمت بایگانی ذخیره می گردد.
این بخش شامل 100 عنوان کتاب به زبانهای
فارسی و عربی در زمینه علوم اسلامی، تاریخ پیامبر و ائمه اطهار، احکام و … می
باشد.
در این بخش کتاب ها به دو صورت الفبایی و موضوعی دسته بندی شده اند، و کاربر می
تواند نتایج را بر اساس عنوان، بیشترین بازدید و تاریخ درج مرتب نماید، علاوه
بر این امکان دسترسی به متن کتاب ها از طریق فهرست الفبایی نویسندگان نیز مهیا
می باشد.
در پایان
همانگونه که اشاره شد هدف از راه اندازی این
پایگاه ارائه معارف بلند اسلام ناب محمدی صلوات الله و سلامه علیه و اشاعه
اندیشه های پاک اهل بیت علیهم السلام است و ما در این راه دست همه یاری کنندگان
را به گرمی می فشاریم و از پیشنهادات و انتقادات ایشان استقبال می کنیم.
ارتباط با مدیریت: webmaster@hawzah.net
پرسش و پاسخ: q-a@hawzah.net